Vrednovanje izobličenja u elektroakustičkim sustavima s pomoću pseudoslučajnog signala : doktorska disertacija - Đurek, Ivan; Somek, Branko (Zagreb : I. Đurek ; Fakultet elektrotehnike i računarstva, 2003)
Kod konstrukcije i izrade audio uređaja i sustava (izvori signala, pojačala, zvučnici)
najveća panja se pridaje vjernosti prijenosa i reprodukcije audio signala. Audio signal, koji
na kraju izađe kao promjena zvučnog tlaka iz zvučničkog sustava, u idealnom slučaju bi u
potpunosti trebao odgovarati originalnom signalu koji je uao u sustav. Kako se radi o realnim
sustavima, koji nemaju linearne prijenosne karakteristike, oni izobličuju originalni zvučni
signal i na taj način ga mijenjaju. Zbog toga je mjerenje izobličenja jedan od najvanijih
kriterija ocijene kakvoće audio uređaja i sustava.
Problem se očitava u tome na koji način mjeriti izobličenja, odnosno odabrati ispitnu
metodu, koja će dati najobjektivniju ocjenu audio uređaja, odnosno sustava koji se ispituje.
Pod time se prvenstveno smatra da rezultati dobiveni mjerenjem odgovaraju subjektivnim
slunim testovima.
Ispitne metode koje se koriste i propisane su audio standardima, bazirane su na raznim
vrstama ispitnih signala, u ovisnosti o vrsti izobličenja koja mjerimo (linearna, nelinearna).
Nedostatak tih ispitnih signala je u tome to oni nisu slični realnom audio signalu (govor,
glazba), pa se zbog toga smatra da daju djelomičnu sliku o izobličenjima audio uređaja i
sustava, odnosno njihovoj kakvoći. U većini slučajeva radi se o ispitnim signalima, koji
nemaju karakteristike prirodnih signala, ali s druge strane njihova prednost je u tome to se
lako generiraju i to su ponovljivi, te je prikaz rezultata jasan i razumljiv.
Cilj ove radnje je u generiranju i ispitivanju novog ispitnog audio signala čije
karakteristike odgovaraju prirodnim signalima govora i glazbe. Ove karakteristike se odnose
samo na fizikalne karakteristike, na koje se moe utjecati, kao to su brzina porasta, spektar,
vrni faktor i sl. Pretpostavljeno je da će takav ispitni signal dati objektivniju sliku o
izobličenjima audio uređaja, te da će rezultati mjerenja izobličenja odgovarati subjektivnim
ispitivanjima.
Ključne riječi: izobličenja, mjerenja, pseudoslučajni ispitni signal, subjektivna mjerenja.
During design and construction of audio devices and systems, the most important fact
is fidelity of transmission and reproduction of audio signal. Audio signal, which came out of
the loudspeaker system as sound, in ideal case, should be the same as the signal, which
entered this system. Because this is the case of real audio systems, which don't have linear
transfer characteristics, they distort and change original audio signal. Because of that,
distortion measurements are one of the most important criterions for the evaluation of the
audio systems quality.
Problem is how to measure distortions, i.e. find measurement method, which will give
the most objective evaluation of audio device or audio system. This means that measurement
results correlate with subjective evaluation.
Measurement methods, which are used and covered with standards, are based on
different test signals, which depend of type of measurements (linear, non-linear).
Disadvantage of these signals is that they are not similar to the natural audio signals (music
and speech), and therefore it is considered they give partial image about distortion in audio
systems. On the other hand, their advantage is that they are easily generated and repeated, and
showed results are easily readable and understandable.
Goal of this thesis is generation of new test audio signal, which characteristics are
similar to the characteristics of natural signals of speech and music. These characteristics
include physical characteristics, which can be changed, as rate of change, spectrum, crest
factor etc. It is supposed that this new signal will give more objective evaluation of distortions
in audio system, and that measurement results will correlate to subjective evaluation.
Key words: distortions, measurements, pseudo-random test signal, subjective evaluation.